Page 3 - TELLAL - Sayı 13

TÜRKİYE’DE KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN GEREKLİLİĞİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM KAZANIMLARI

Celalettin Yavaş (Lal Gayrimenkul Değerleme A.Ş. -Gayrimenkul Değerleme Uzmanı, Coğrafyacı)

Ülkemizde kentsel dönüşüm olgusu, sebebiyle bütün bu afetlerden gelmiştir. Bu alanların tekrar kent
kentsel çöküntü bölgelerinin ayrılmaktadır. hareketliliğine katılabilmesi için bu
yenilenmesi ve kentin yerleşik bölgelerde de kentsel dönüşüm
bölgelerinde, zaman zaman Deprem; jeolojik konum sebebiyle, çalışması yapılması gerekmektedir.
fonksiyonel zaman zaman da fiziksel ülkemizin büyük bir bölümünü
yıpranmaya uğramış yapıların ilgilendiren ve hemen her bölgede Ülkemizde birçok büyükşehir, şehrin
yenilenmesi ihtiyacıyla ortaya tedbir gerektiren bir afettir. Söz hızlı büyümesine bağlı olarak hızlı
çıkmıştır. Ancak gerek ülkenin konusu afetler insanların yaşam bir nüfus artışına sahne olmuştur.
depremsellik açısından hareketli bir alanlarında risk oluşturmakta olup Kırdan kente göçün yoğun olduğu
konumda yer alması gerekse bu alanların afet gerçeğine uygun dönemlerde şehirlerin, alt ve üst
geçmişten bu tarafa üretilen yapılaşma zorunluluğunu yapılarının göçle gelen nüfusa yeteri
yapıların önemli bir kısmının doğurmaktadır. kadar cevap verememesi sebebiyle
depremsellik, estetik, sağlamlık, şehir merkezleri çevresinde çarpık
yasallık vb. unsurlar dikkate Geçmişten bu yana birçok bölgede yapılaşma alanları ve gecekondu Celalettin Yavaş
alınmadan inşa edilmiş olması afet riskleri gözetilmeden alanları gelişmiştir.
sebebiyle dönüşüm bir ifade veya kentleşme, yapılaşma sürecine bu alanların fiziksel ve fonksiyonel
olgu olmaktan çıkmış, ülkenin gidildiğinden, günümüzde bu Şehirlerin hızlı büyümesine bağlı dönüşüm ihtiyacı bulunmakta olup
bütününde öne çıkan bir uygulama alanların afete hazırlıklı kentlere olarak gecekondu alanları şehir bu değişim için de kentsel dönüşüm
haline gelmiştir. dönüştürülmesine ihtiyaç merkezlerinde kalmış, bu alanlar çalışmaları araç olmuştur.
duyulmakta ve bu kapsamda kentsel kent içerisinde kent estetiği ve
Ülkemizde kentsel dönüşüm dönüşüm çalışmaları bir zorunluluk yaşantısıyla uygun olmayan sosyo- Ülkemizde geçmişten bu tarafa kent
çalışmalarına birden fazla faktörle haline gelmektedir. kültürel ve fiziksel dokular yerleşim alanlarının bir kısmında,
ihtiyaç duyulmaktadır. Bu oluşturmuştur. Günümüzde bu hızlı nüfus artışına bağlı olarak yasal,
faktörlerin başında afet riski Kentlerin eski yerleşim bölgelerinin, alanların kent kimliğine yapısal, estetik, sağlamlık vb.
altındaki bölgelerin yenilenme veya sosyal ya da yapısal çöküntü büründürülmesi ve bu alanlarda unsurlara dikkat edilmeden yapılar
tasfiye ihtiyacı gelmektedir. Afet alanlarının yenilenme ihtiyacı da yaşayan nüfusun da kent üretilmiş, bu yapılar günümüzde
riski altındaki bölgelerin kentsel dönüşüm çalışmalarını yaşantısına uygun yapılarda yerel ve bölgesel olarak şehrin
dönüştürülmesi veya tasfiyesi ile gerekli hale getirmektedir. yaşaması için kentsel dönüşüm çöküntü alanları haline gelmiştir.
afetten etkilenme oranının en aza çalışmaları bir gereklilik olmuştur.
indirilmesi hedeflenmektedir. Ülkemizde birçok şehrin ilk yerleşim Günümüz teknolojisi ve kentsel
Ülkemizde görülen başlıca doğal yeri olan kent merkezi, günümüzde Büyükşehirlerde, özellikle de sanayi yaşam standartlarına yeteri kadar
afetler; deprem, sel, heyelan, yer canlılığını yitirmiş durumdadır. Aynı kimliğiyle öne çıkan şehirlerde, elverişli olmayan bu yapıların
göçmesi ve fırtınadır. Sel, heyelan, şekilde geçmiş dönemlerde kent şehrin dışında/şehir çeperinde şehircilik ilkelerine uygun alanlara
yer göçmesi vb. afetler bölgesel/ dışında/kent çeperinde plansız sanayi-depolama alanları dönüştürülmesine ihtiyaç
yerel afetler olup, bu afetlerin yapılaşmış ve kontrolsüz gelişmiş kurulmuştur. Ancak şehrin duyulmaktadır. Günümüzde bu
gerçekleştiği bölgelerde lokal olan; altyapı, ulaşım gibi belediye büyümesine bağlı olarak bu sanayi ihtiyaca yönelik olarak bina veya
müdahaleler yeterli olmaktadır. hizmetlerinden tam olarak alanları kentsel yerleşim alanı içinde alan bazında dönüşüm çalışmaları
Ancak jeolojik bir doğal afet olan yararlanamayan birçok bölge de kalmıştır. Fonksiyonel anlamda şehir yapılmaktadır.
deprem, tüm ülkede görülmesi bugün çöküntü alanı haline yaşantısıyla uyumluluk göstermeyen
Kentsel dönüşüm gerekliliği doğuran
faktörlerden biri de şehirlerin tarihi
dokusunu öne çıkaran tarihi yapı ve
yaşam alanları içeren bölgeleridir.
Günümüzde bu bölgeler tarihi
kimliklerine uygun olarak
dönüştürülmekte, yenileme
bölgeleri oluşturulmaktadır.
Neticede bu bölgeler şehirlerin atıl
tarihi mekânları olmaktan
çıkarılmakta, şehirle birlikte yaşayan
tarihi kimlikli bölgeler, mekânlar
haline getirilmektedir. Bu
dönüşümle birlikte birçok sosyo-
ekonomik unsur tetiklenmekte;
ekonomik getirisi olan, tarihi-turistik
bölgeler, semtler ortaya
çıkmaktadır. Bu durum, kent
ekonomisinin canlandırılması, tarihi
alanların yaşayarak korunması
Bursa Yıldırım Belediyesi Yiğitler Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi
açısından önemlidir►

T e l l â l, Kasım 2 0 1 7, S a y ı : 13