Page 3 - TELLAL - Sayı 6

TARIMIN FİNANSMANINDA DEĞER BİÇMENİN ÖNEMİ

Yasemin SÜRMELİ – Ziraat Yüksek Mühendisi, Tarım Ekonomisti
Tarım Sektörünün Ekonomi İçeri- patmıştır. Bu gelişmeler sonucunda derece hızlı büyümesi ve özel banka- milyar TL civarında olan tarımsal
sindeki Önemi; Türkiye, OECD verilerine göre 7’nci, larda da şubeleşmenin özellikle Ana- kredi plasmanının, 2012 yıl sonu iti-
Ülkemizde, tarım sektörünün milli Dünya Bankası verilerine göre ise dolu’da ilçeler seviyesinde artmasıy- bariyle 35 milyar TL’ye ulaştığı gö-
gelir içindeki payı yıllar içerisinde 6’ncı büyük tarımsal ekonomiye sa- la, tarım sektörüne kredi veren Ziraat rülmüştür. Amacı, tarım sektörüne
düşüş göstermesine rağmen, çalışan hip ülke olmuştur. Yine AB ülkelerin- Bankası yanında özel bankaların da kredi sağlamak olan Ziraat Bankası’-
nüfusun %26’sını istihdam etmesi ve de son yıllarda görülen daralma nede- tarım sektörünün finansmanındaki nın tüm tarım kredileri plasmanı içeri-
yaklaşık 62 milyar dolara yaklaşan niyle İspanya, Fransa gibi ülkeleri rolleri artmaya başlamıştır. sindeki payı %58,8 dolaylarında ol-
Gayrisafi Yurtiçi Hasılası ile halen geçerek en büyük tarımsal ekonomiye ması yanında, diğer özel bankaların
Türkiye ekonomisinde önemli bir sahip duruma yükselmiştir. Özel bankaların tarım sektörünün da sektöre giderek artan oranlarda
paya sahiptir. Tarım sektörü, özellikle finansmanında daha fazla yer almaya kredi tesis ettikleri görülmektedir.
son yıllarda 186 ülkeye 1536 farklı Sektöre bankaların yaklaşımı; başlaması ile teminat açısından tarım
ürün ihraç ederek yaklaşık 15,3 Mil- Tarımsal ekonomide yaşanan bu arazilerinin değerlemesi daha da Bankaların vermiş oldukları toplam
yar Dolarlık bir paya sahip olmuştur. olumlu gelişmelerin yanı sıra halen önem kazanmaya başlamıştır. Nite- krediler içerisinde tarımsal kredilerin
Son dönemde devamlı büyüme gös- 2,7 milyonu kayıtlı olmak üzere 3,1 kim, Bankacılık Denetleme ve Dü- oranı %3,5-%4 civarında seyretmek-
termekte olan sektör, 2012 yılını da milyon çiftçinin bulunması, finansal zenleme Kurumu (BDDK) verilerine tedir. Bu oranın yıllar itibarıyla arttığı
yaklaşık %3,5’lik bir büyüme ile ka- sektörün 2006 yılından itibaren son göre 2007 yılında tüm bankaların 11 gözlenmektedir.

Tarımsal değer biçmenin önemi;
Ayrıca, tarım sektörünü desteklemek
amacıyla gündemde olan birçok pro-
jenin de uygulamaya başlamasıyla
beraber tarımın finansmanında özel
bankaların rolünün daha da artması
öngörülmektedir. Buna bağlı olarak,
tarımsal kıymet takdiri çalışmalarının
da doğru yöntemlerle yapılması çok
daha önem kazanmaktadır. Nitekim,
bankaların sağlamış oldukları krediler
karşılığında aldıkları tarımsal nitelikli
teminatların, doğru yöntemlerle de-
ğerlemesinin yapılması kredi geri
dönüşüyle sıkı sıkıya bağlıdır.

Bankalar için verdikleri kredilerin
geri dönüş riskini en aza indirmenin
yolu, iyi bir değerleme işleminden
geçmektedir.

BDDK’nın 2012 yılı sonu verilerine alanı üzerindeki ürünün yok olma, ri de bu gelir dikkate alınarak yapıl- jeolojik yapısıyla kendine has farklı
göre, bankaların tarım sektörüne ver- kuruma ve taşınabilir olması gibi ne- malıdır. niteliklere sahiptir. Bun nedenden
miş olduğu kredi tutarı 3.097.209.000 denlerden ötürü riskli görülerek değe- ötürü değerlemesi yapılırken işletme-
TL olup, bunun %5,1’inin sorunlu re eklenmemesi ve sadece çıplak Tarımsal değer biçme çalışmalarının nin sahip olduğu bu fiziksel, kimyasal
olarak ortaya çıktığı görülmüştür. toprak değeri üzerinden değerleme nitelikli uzmanlar tarafından yapıl- ve biyolojik nitelikler, çok titiz çalış-
Görüldüğü üzere, tarımsal kredi geri yapmaktır. Asıl olan ise, her bir ta- ması; malarla ortaya çıkarılmalı ve değeri
dönüşlerinde belirli bir oranda sıkıntı rımsal işletme, kendi tabiatında tarla Ayrıca, önemli bir husus da, ülkemi- bu özelliklerini yansıtacak şekilde
yaşanmaktadır. arazisi, meyve bahçeleri, meyvesiz zin her bölgesinde, ilinde, ilçesinde, ortaya konulmalıdır. Bunun yanı sıra,
ağaçlar, seralar ve tarımsal yapılar köyünde, hatta her işletmesinde birbi- işletmenin sahip olduğu ve ekonomik
Bankacılık sektörü açısından tarımsal gibi farklı birimlerden oluşabilmekte rinden farklı birçok tarımsal üretim değer taşıyan tarımsal yapılar, bitkisel
işletmelerin değerleme işlemlerinin ve değerleme çalışmalarının da bu çeşidi, farklı ürün desenleri bulunma- ve hayvansal ürünler ve bunlardan
yapılması günümüzde henüz tam an- nitelikleri dikkate alınarak titizlikle sıdır. Bu bağlamda, tarımsal değerle- sağlanan gelirler titizlikle incelenmeli
lamıyla oturmuş değildir. Tarım ara- yapılmasıdır. me işinin, bölgeye hakim, ziraat ko- ve değere yansıtılmalıdır.
zisi çıplak toprağı ile üzerinde yetişen nusuna hakim teknik uzmanlarca ya-
bitkisel ve hayvansal ürünüyle, tarım- Toprak var oldukça, sabit olan çıplak pılması gereği vardır. Değerleme işlemleri yapılırken elde
sal yapısıyla bir bütündür. Değer tak- toprak üzerinde o bölgenin koşulları- edilen mevcut verilere göre en doğru
diri işleminin de bu unsurlarla bir- na göre normal bir işletmecilik ile Her bir tarımsal işletme konumuyla, yaklaşım uygulanmalı ve diğer yakla-
likte yapılması gerekmektedir. Ancak tarımsal işletmeden uzun süre gelir büyüklüğüyle, toprak kalitesiyle, ik- şımlar da destekleyici olarak çalışma-
sektöre hakim olan genel yargı, tarım elde edilebilir. Tarım arazisinin değe- lim şartlarıyla, topoğrafik yapısıyla, ya eklenmelidir. 

T e l l â l , Nisan 2 0 1 3 , S a y ı : 6